Cem İbadetimiz

ÇERAĞ UYARMA

Şah-ı Merdan Ali’nin çerağı uyandırılır ki, erenler meydanı aydınlansın. Dede, cemaate “Edeb, erkân..” deyip, Çerağcıya seslenir:
“Erenler, kalk! Muhammed-Ali ve Hünkâr Hacı Bektaş Veli’nin erkânı üzre çerağı uyar…”
Çerağcı, “Eyvallah, pirim!” der ve hizmete başlar. Çerağ elinde, meydan postunun kenarına gelir ve : “Hü… erenler! Muhammed-Ali’nin hizmeti geliyor…” der, bir adım atar. İkinci kez aynen söyler bir adım daha atar. Üçüncü kez yine aynen söyler, bir adım daha atarak meydan postunun ortasına gelmiş olur, “Hü.. erenler!” der, dize gelir, çerağı(kandili) yere kor. Çerağın sağına, soluna ve önüne “Allah, Muhammed, Ya Ali” diyerek niyaz eder, sonra yere niyaz eder, diz üzeri oturur, çerağı(mumları) uyandırır(yakar.) Çerağ yanarken yani bir yandan mumları yakarken, diz üzeri şu tercemanı okuyarak cem erenlerini SALEVAT vermeye çağırır:
“Hayır himmet Pîrim!
Çerağ-ı rûşan, fahr-i dervişan, zuhur-ı iman, himmet- piran, Pir-i Horasan, küşâd-ı meydan, kuvve-i abdalan kanun-ı evliya, gerçek erenler demine hü..”
“Çerağ-ı evliya nuru semavat
Ki bu menzildir ol Tûru münacatÇerağ uyanınca kıl niyazı
Muhammed-Ali’ye candan salevat…” deyince tüm canlar salevat verir:
Allahümme salli alâ Seyyidinâ Muhammed Mustafa Allahümme salli alâ Aliyye’l Murtaza
Allahümme salli alâ Hasan-ül MüctebaAllahümme salli alâ Hüseyn-i Kerbela
Allahümme salli alâ Zeynel-AbaAllahümme salli alâ Bâkır Bahâ
Allahümme salli alâ Câfer rehnümâ
Allahümme salli alâ Kâzım Mûsa
Allahümme salli alâ Ali Sultan Rıza
Allahümme salli alâ Muhammed Takî
Allahümme salli alâ Ali Nakî
Allahümme salli alâ Hasan el-Askerî
Allahümme salli alâ Muhammed Mehdi…”
Çerağcı, salevattan sonra, çerağın sağına, soluna ve önüne niyaz ettikten sonra ayağa kalkar, geri geri çekilir, meydanın orta yerinde dara gelip şu düvaz’ı okur:

ÇERAĞ DÜVAZI
“Çün çerağ-ı fahr uyandırdık Huda’nın aşkına
Seyyid-ül-Kevneyn Muhammed Mustafa’nın aşkına

Sâki-i Kevser Aliyye’l-Mürteza’nın aşkına
Hem Hadice, Fatıma Hayrün-nisa’nın aşkına

Şah Hasan Hulk-ı Rıza hem Şah Hüseyn-i Kerbela
Ol İmam-ı Etkıya Zeynel-Aba’nın aşkına

Mûsa-i Kâzım serfirâz-ı ehl-i Hak
Hem Ali Mûsa Rızayı sâbiranın aşkına

Şah Takî-yü bâ Nakî hem Hasan-ül-Askeri
Ol Muhammed Mehdi-i sahib-livâ’nın aşkına

Pîrimiz, Üstadımız Bektaş Veli’nin aşkına
Haşredek yanan yakılan aşıkan’ın aşkına…”

Düvaz bitince “Bercemal-i Muhammed, kemal-i İmam Hasan, Şah Hüseyin Ali’yi pîr bilene verelim candan salevat…” diyerek cemde bulunanları salevat vermeye çağırır. Cem evinde bulunanların hepsi: “Allahümme salli alâ Seyyidina Muhammed ve alâ Al-i Muhammed…” diye salevat verirler.
Dede darda durmakta olan çerağcıya şu duayı verir: “Allah…Allah Hizmetin kabul muradın hasıl ola. Gönlün aydın, Hızır yoldaşın, erenler haldaşın ola. Sonsuza dek bu çerağ, bu ışık demimizde, cemimizde eksik olmaya. Yolumuz aydın, gönlümüz mutlu ola. Cabir-i Ensari’nin himmeti üzerinde ola . Gerçek erenler demine hü…” Çerağcı yere niyaz edip, geri geri çekilerek yerine gider. Dede cemaate şöyle bir dua edebilir:
“ Allah…Allah…
Horasan’dan bize ulaşan çerağımız sonsuza dek kılavuzumuz olsun.
Çerağlarımız yansın, yakılsın Hak-Muhammed-Ali aşkına,
Çerağlarımız yansın, yakılsın Pirimiz Hünkâr Hacı Bektaş Veli aşkına.
Çerağlarımız yansın, yakılsın şehitler şahı İmam Hüseyin aşkına.
Çerağlarımız yansın, yakılsın Kerbela Şehitleri aşkına.
Çerağlarımız yansın, yakılsın Pir Sultanlarımızın ve tüm şehitlerimizin aşkına.
Çerağlarımız yansın, yakılsın bu yurtlardan, bu cemlerden gelmiş geçmiş tüm canların, pirlerin, rehberlerin aşkına.
Çerağlarımız sonsuza dek yansın, yolumuzu aydınlatsın, birliğimizi, varlığımızı güçlendirsin. Gerçeğe hü…”
Hemen bunun ardından zakirler üç ya da bildiği bir tane düvaz okurlar. Çerağ ile ilgili düvazlar tercih edilir. Zakir çerağ ile ilgili çeşitli düvaz bilmiyorsa başka düvazlar da söyleyebilir. Şah Hatayi’nin ünlü bir düvazı, nakarat değiştirilmek suretiyle üç defa okunur. Cem’in uzun olması istenmiyorsa, bu düvaz bir kez okunabilir. Üç düvazın söylenmiş olduğu bölgeler de vardır.

ÇERAĞ DÜVAZI
Hata ettim Huda yaktı delili
Muhammed Mustafa yaktı delili

Ol Âl-i aba’dan Hayder-i Kerrar
Aliyyü’l Mürteza yaktı delili

Hatice’tül Kübra Fâtıma Zehra
Ol Hayrü’n-nisa yaktı delili

İmam Hasan aşkına girdim meydana
Hüseyn-i Kerbela yaktı delili

İmam Zeynel, İmam Bâkır-ü Câfer
Kâzım, Mûsa Rıza yaktı delili

Muhammed Takî’den hem Ali Nakî
Hasan-ül Askeri yaktı delili

Muhammed Mehdi-i ol sahib zaman
Eşiğinde âyet yaktı delili

Bilirim günahım hadden aşubdur
Hünkâr-ı evliya yaktı delili

On İki İmamdandır bu nur HATAYÎ
Şîr-i Yezdan Ali yaktı delili

“Yaktı delili” nakaratı ikinci söyleyişte “Kurdu bu yolu” ve üçüncü söyleyişte “Kabul eylesin” denilerek düvaz üç defa söylenmektedir. Vîrani Baba’nın çerağ ile ilgili aşağıdaki düvazı ise cemlerimizde en çok okunan düvazdır:

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*